خبرگزاری مهر، گروه استانها- بهنام بهتری نژاد: دیابت به‌عنوان یکی از مهم‌ترین بیماری‌های مزمن و غیرواگیر، در سال‌های اخیر به یکی از چالش‌های جدی نظام سلامت تبدیل شده است؛ بیماری خاموشی که در سایه تغییر سبک زندگی، کاهش تحرک بدنی، افزایش اضافه‌وزن و چاقی و الگوهای نامناسب تغذیه‌ای، جمعیت بیشتری را درگیر می‌کند و در صورت تشخیص دیرهنگام یا کنترل نامناسب، می‌تواند عوارض جبران‌ناپذیری بر سلامت افراد تحمیل کند.
اهمیت این بیماری تنها به تعداد مبتلایان محدود نمی‌شود، بلکه گستردگی جمعیت در معرض خطر و افرادی که هنوز وارد مرحله قطعی دیابت نشده‌اند نیز ضرورت توجه به برنامه‌های پیشگیرانه را دوچندان می‌کند. پیش‌دیابت، مرحله‌ای هشداردهنده است که در صورت بی‌توجهی به اصلاح الگوی تغذیه، افزایش فعالیت بدنی و تغییر عادت‌های روزمره، می‌تواند به دیابت نوع دو منجر شود؛ موضوعی که هزینه‌های درمانی و اجتماعی قابل توجهی را به خانواده‌ها و نظام سلامت تحمیل خواهد کرد.
در استان فارس نیز ابعاد این مسئله، ضرورت بازنگری در وضعیت پیشگیری، شناسایی و مراقبت از بیماران را برجسته می‌کند، برآوردهای موجود از وجود صدها هزار بیمار دیابتی در جمعیت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی شیراز حکایت دارد؛ آماری که با توجه به گستردگی جغرافیایی استان و فعالیت چند دانشگاه علوم پزشکی مستقل، تنها بخشی از تصویر دیابت در فارس را ترسیم می‌کند. در کنار این جمعیت، شمار قابل توجه افراد در مرحله پیش‌دیابت نیز نشان می‌دهد که پیشگیری و مداخله زودهنگام باید جایگاه پررنگ‌تری در سیاست‌های سلامت استان داشته باشد.
از سوی دیگر، کنترل دیابت صرفاً با تجویز دارو محقق نمی‌شود و به مراقبت مستمر، دسترسی به خدمات تخصصی، پایش منظم قند خون، بررسی عوارض چشمی و کلیوی، مشاوره تغذیه و حمایت روانی نیاز دارد. روز جهانی دیابت فرصتی است تا وضعیت این بیماری در فارس، ظرفیت‌های درمانی و پیشگیرانه و ضرورت عبور از درمان‌محوری به سمت شناسایی زودهنگام و مدیریت مؤثر بیماری مورد توجه قرار گیرد؛ چراکه مقابله با دیابت، پیش از آنکه به تخت بیمارستان و درمان‌های پرهزینه برسد، از اصلاح سبک زندگی و مراقبت‌های اولیه آغاز می‌شود.
وجود ۶۰ مرکز دیابت سطح دو و سه در فارس
امین نیاکان معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی شیراز در گفتگو با خبرنگار مهر، با تشریح وضعیت شناسایی و درمان بیماران دیابتی در مناطق تحت پوشش این دانشگاه گفت: شناسایی بیماران از طریق نظام پزشک خانواده و مراکز بهداشتی در سطح یک مراقبت انجام می‌شود و افرادی که نیازمند خدمات تخصصی باشند، به سطوح بالاتر درمان ارجاع داده می‌شوند.
وی افزود: در سطح دوم مراقبت، متخصصان داخلی خدمات تشخیصی و درمانی ارائه می‌کنند و در صورت نیاز، بیماران برای دریافت خدمات تخصصی‌تر به کلینیک‌های سطح سه و متخصصان فوق‌تخصص غدد ارجاع می‌شوند.
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به وجود ۶۰ مرکز دیابت سطح دو و سه در مناطق تحت پوشش این دانشگاه بیان کرد: از این تعداد، ۳۰ مرکز در شهر شیراز فعالیت دارند و ۱۳ کلینیک نیز در سطح سه و با حضور فوق‌تخصص غدد به بیماران خدمات ارائه می‌کنند.
رتبه اول کشور فارس در تعداد مراکز دیابتی
نیاکان ادامه داد: دانشگاه علوم پزشکی شیراز از نظر تعداد مراکز دیابت سطح دو و سه، رتبه نخست کشوری را دارد.
وی با اشاره به روند افزایشی ابتلا به دیابت گفت: برآوردهای اولیه نشان می‌دهد شمار بیماران دیابتی نسبت به سال گذشته حدود پنج تا ۱۰ درصد افزایش داشته است، هرچند برای مقایسه دقیق باید آمارهای دوره‌ای با جامعه آماری یکسان بررسی شود.
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی شیراز تأکید کرد: آمارهای اعلام‌شده مربوط به جمعیت تحت پوشش این دانشگاه است و نباید به‌عنوان آمار کل استان فارس در نظر گرفته شود؛ چراکه شهرستان‌های تحت پوشش دانشگاه‌های علوم پزشکی جهرم، فسا و دیگر دانشگاه‌های مستقل استان در این آمار لحاظ نشده‌اند.
شناسایی ۲۵۲ هزار نفر بیمار دیابتی در فارس
ابوالفضل درانی‌نژاد مدیر اداره امور بیماران خاص و پیوند اعضای دانشگاه علوم پزشکی شیراز در گفتگو با خبرنگار مهر، با تشریح خدمات ارائه‌شده به بیماران دیابتی در فارس گفت: از مجموع ۳۹۹ هزار بیمار دیابتی برآوردشده در جمعیت بالای ۲۵ سال تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی شیراز، حدود ۲۵۲ هزار نفر شناسایی شده و خدمات درمانی و مراقبتی دریافت می‌کنند.
وی با اشاره به ساختار خدمات‌رسانی در کلینیک‌های دیابت افزود: مراقبت از بیماران در این مراکز با مشارکت متخصصان داخلی، فوق‌تخصص غدد، متخصصان چشم و فوق‌تخصص‌های کلیه انجام می‌شود تا علاوه بر کنترل بیماری، عوارض احتمالی دیابت نیز به‌موقع شناسایی شود.
مدیر اداره امور بیماران خاص و پیوند اعضای دانشگاه علوم پزشکی شیراز ادامه داد: مشاوره‌های تغذیه و روان‌شناسی نیز از جمله خدمات پیش‌بینی‌شده برای بیماران دیابتی است که در کنار درمان دارویی و مراقبت‌های تخصصی به ارتقای کیفیت زندگی آنان کمک می‌کند.
قرارگرفتن حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار فارسی در گروه پیش دیابتی‌ها
درانی‌نژاد با اشاره به اهمیت شناسایی افراد در مرحله پیش‌دیابت بیان کرد: حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر در جمعیت تحت پوشش دانشگاه در گروه پیش‌دیابتی قرار دارند که هنوز به مرحله ابتلای قطعی به دیابت نرسیده‌اند و اصلاح الگوی تغذیه، افزایش فعالیت بدنی و رعایت سبک زندگی سالم از محورهای اصلی مراقبت از این افراد است.
وی خاطرنشان کرد: شناسایی زودهنگام افراد در معرض خطر و پیگیری مستمر وضعیت سلامت آنان می‌تواند در پیشگیری از تبدیل پیش‌دیابت به دیابت و کاهش بار بیماری در آینده نقش مؤثری داشته باشد.
نظر شما